Sżndarsamkeppni ķ Raforkusölu

Žaš eru nęsta 28 įr sķšan ég og fjölskylda mķn fluttum til Įstralķu.  Ég man enn hversu léleg öll žjónusta var į Ķslandi ķ sambandi viš raforkukaup heimilisins.  Reikningar voru sendir annan hvern mįnuš og voru žeir fyrir įętlaša notkun žar sem ekki var lesiš af žeim nema einu sinni į įri.  Žar fyrir utan var engin önnur žjónusta eša upplżsingar um orkunotkun ķ samanburši viš önnur heimili.  Engin leiš var aš fylgjast meš orkunotkun heimilisins nema į įrsgrundvelli.

Žegar til Įstralķu var komiš, tók svipaš viš, fyrir utan hvaš aš lesiš var af męlum į žriggja mįnaša fresti.  Žaš žżddi aš reikningarnir voru allavega leišréttir fyrir raunverulega notkun yfir žriggja mįnaša tķmabil. 

Ég er um žessar mundir į Ķslandi og hef veriš aš hjįlpa aldrašri móšur minni aš berjast viš stofnanir hins opinbera eins og flestir ellilķfeyrisžegar lenda ķ daglega.  Mér til mikillar furšu kemur ķ ljós aš žegar aš raforkunotkun og greišslu fyrir hana kemur, hefur nįnast ekkert breytts ķ 28 įr.  Enn er ķ flestum tilfellum ašeins lesiš af einu sinni į įri, nema hvaš aš nśna eru neytendur sjįlfir hvattir til aš lesa af og senda upplżsingar til žjónustuašilans.  Reikningar eru rukkašir mįnašarlega og raforkunotkun er enn įętluš.  Engin möguleiki er į aš sjį hvernig raforkunotkunin dreifist į mįnuši, viku eša daga yfir įriš.  Žetta er žrįtt fyrir aš smįsala rafmagns var gefin frjįls įriš 2006 og ķ dag eru 7 fyrirtęki aš keppast um aš selja heimilum rafmagn og tengda žjónustu. 

Jafnvel fjįrmįlarįšherra ofbauš svo aš ķ nżlegri ręšu sagši hann “Į raforkusölumarkaši žar sem ętlunin var aš nį fram samkeppni eru fį merki um aš hśn sé ķ reynd til stašar.“  Žannig eftir nęr 15 įra samkeppni hefur engin framför oršiš ķ žessum mįlum.  Žegar ég tala um framfarir ķ sambandi viš samkeppni ķ raforkusölu žį meina ég ekki bara verš mismunur, heldur lķka framfarir ķ žeirri žjónustu sem žessi fyrirtęki veita.  Til aš gefa einhverja hugmyndir um hvaš er aš gerast žar sem svipuš samkeppni į sér staš, žį er nęrtękast aš taka dęmi um hvernig samkeppnin hefur žróast ķ Įstralķu.  Žar var smįsala raforku gefin frjįlst fyrir nokkrum įrum og nśna eru um 25 ašilar sem keppa um aš selja raforku til heimila og fyrirtękja.

Ķ fyrsta lagi eru stjórnvöld ķ Įstralķu meš mjög góša samanburšar reiknivél sem tekur inn stašsetningu heimilisins og hverskonar rafmagns žjónustu er veriš aš bera saman.  Einnig geta neytendur sett inn upplżsingar um raforkunotkun af fjórum sķšustu reikningunum žeirra, en žeir sem ekki nenna aš slį žessum upplżsingum inn, geta vališ einfaldari leišir til aš gefa góša hugmynd um įętlaša notkun.  Žessar breytur eru sķšan notašar til aš raša upp frį ódżrasta til dżrasta tilbošsins frį žessum 25 fyrirtękjum.

Sķšast žegar ég skošaši žetta, žį voru žetta 149 tilboš, žar sem 74 žeirra bušu eingöngu gręna orku.  Ašrir bjóša gręna orku ķ bland viš rafmagn framleitt meš kolum.  Reiknivélin hefur svo alskyns sķur til aš velja mismunandi breytur eftir žvķ hvaš žś sem notandi leggur įherslu į.  Sķšan er hęgt aš velja žrjś tilboš og fį mjög nįkvęman samanburš į milli žeirra, vegna žess aš allir žessir ašilar eru skyldašir til aš gefa upp tilboš ķ stöšlušu formi sem er aušvelt til samanburšar.

Hér į Ķslandi er Orkustofnun meš žaš sem žeir kalla “ Samanburšur į raforkuverši til heimila“.  Žetta er ekkert annaš en sķša til aš fletta upp verši į raforku frį smįsala og dreifingar ašila.  Veršiš er gefiš upp ķ krónum og aurum į kķlówatt stund.  Til aš fį samanburš į veršum veršur mašur aš nota žetta ķ žaš minnsta sjö sinnum, žaš er aš segja ef mašur veit hvaša dreifingar ašila žarf aš velja mišaš viš stašsetningu heimilisins.   Žessi reiknivél er greinilega gerš af rafmagnsverkfręšingi og viršist ętluš rafmagnsverkfręšingum, en ekki almenningi.  Engar ašrar upplżsingar er žar aš fį um žjónustu žessa ašila.

Ég kķkti į versķšur žessara sjö orkusala sem eru ķ samkeppni hér į Ķslandi.  Ég tók eftirfarandi töflu saman:

OrkusaliVerš
į vefsķšu
Verš m/vsk5000 kWst
mešal įrsnotkun

% aukning mišaš
viš lęgsta verš

Eru skilmįlar
į vefsķšu?
Eru meš
mķnar sķšur?
Snjallsķma
forrit?
Sżnishorn af
reikningi?
Hafa Facebook
sķšu?
Orka Heimilanna7.30 ISK7.30 ISK36,500.00 ISK0.00%NeiNeiNei
Orkubu Vestfjarad7.32 ISK7.32 ISK36,600.00 ISK0.27%NeiNei
Fallorka6.14 ISK7.61 ISK38,050.00 ISK4.25%NeiNeiNeiNeiNei
Rafveita Reyšarfjaršar7.61 ISK7.61 ISK38,050.00 ISK4.25%NeiNeiNeiNeiNei
HS Orka7.87 ISK7.67 ISK38,350.00 ISK5.07%NeiNei
Orkusalan7.69 ISK7.69 ISK38,450.00 ISK5.34%NeiNei
Orka Natturunnar7.97 ISK7.97 ISK39,850.00 ISK9.18%Nei

Žessi tafla sżnir nokkra lykilžętti sem samkeppnisašilar ęttu aš lįgmarki aš birta į vefsķšum sķnum sem į aš hjįlpa neytenda viš val orkusala.  Einn orkusali sżnir verš įn viršisaukaskatts, hjį žremur finn ég ekki afrit af skilmįlum žeirra, žrķr eru ekki einu sinni meš Mķnar Sķšur.  Ég fann einungis einn sem var meš sżnishorn af rafmangnsreikningi meš śtskżringum, tveir eru ekki meš FB sķšur og einn er meš snjallsķmaforrit sem viršist vera mjög takmarkaš og ekki sżna neina rafmagnsnotkunn.

Žegar kemur aš samkeppni į verši, mį sjį aš žaš eru um 9% į milli hęsta og lęgsta veršs.  Ašeins įtta aurar ašskilja fjóra orkusalana og sķšan eru tveir ašeins lęgri og einn ašeins hęrri.  Sį neytandi sem er į hęsta taxtanum gęti hugsanlega sparaš sér heilar 3,350 krónur į įri mišaš viš mešal notkun heimilis sé um 5000 kWst į įri. 

Fjórir af žessum sjö orkusölum eru meš žaš sem er kallaš “Mķnar Sķšur“.  Žaš eru vefsķšur žar sem neytandinn į aš geta séš raforkunotkun og reikninga.  Stundum lofa žeir samanburši viš önnur svipuš heimili.  Ég get ekki ķmyndaš mér aš žetta séu gagnlegar upplżsingar žar sem žęr hljóta aš vera byggšar į upplżsingum sem eru įętlašar en ekki raunverulegar.  Eftir aš hafa kķkt į eina svona sķšu sem móšir mķn notar, kom ķ ljós aš žaš eina sem hśn sżndi var rafmagns notkun į milli aflestrar daga og sķšan įrlega įętlaša notkun mišaš viš žaš.

Ekki er aš sjį neina ašra samkeppni į milli žessara orkusala ašra en žį aš sumir bjóša upp į fleiri greišslumįta en ašrir.    

Žessi 25 fyrirtęki į markašnum ķ Įstralķu sem ég žekki eru miklu framar ķ žessari samkeppni.  Žar getur munurinn į lęgsta og hęsta verši veriš 60%.  Žeir bjóša uppį lausa samninga eša samninga til lengri tķma.  Einnig eru žeir allir komnir meš greišslur mįnašarlega.  Margir bjóša lķka “Mķnar sķšur“ žar sem koma fram upplżsingar um notkunina, sem er žó takmörkuš viš tķšni aflesturs.  Flest heimili eru enn meš aflestur į žriggja mįnaša fresti, en sumir eru komnir meš rafręnan aflestur ķ rauntķma.  Einn ašili bķšur uppį aš breyta yfir ķ rafręnan raunlestrar męlir og er svo meš snjallsķma forrit žar sem hęgt er aš sjį raforkunotkun ķ rauntķma, bęši ķ kķlówatt og dollurum į klukkutķma.  Einnig er hęgt aš sjį hvaša tķmabil sem er og raforku eyšslu į hverjum klukkutķma.  Žessi ašili bķšur einnig upp į žaš aš rukka bara heildsöluverš rafmagnsins sem er notaš.  Žeir nota mįnašarlegt įskriftargjald ķ stašin til aš hafa eitthvaš fyrir sinn snśš. 

Ķ upphafi samkeppninnar ķ Įstralķu var mikil harka.  Gengiš var ķ hśs og hringt ķ heimili til aš sannfęra fólk um aš skipta yfir.  Fyrirtękin eru lķka bśin aš tengja sig viš fasteignasölur žannig aš um leiš og hśsnęši fer ķ sölu, senda žeir gylliboš til seljanda žar sem flestir selja til aš kaupa aftur.  Sumar fasteignasölur eru lķka aš bjóša nżjum kaupendum gylliboš frį ašilum sem žeir męla meš į žeirra svęši.  Žetta gekk svo langt aš į endanum uršu yfirvöld aš sekta nokkur af žessum fyrirtękjum žar sem žau fluttu fólk yfir į sķna samninga įn žess aš hafa samžykki neytanda fyrir žvķ.

Ķ dag į Ķslandi eru ekki mörg heimili sem leggja ķ žaš aš bera saman verš og skipta um orkusala, enda ósköp erfitt aš gera samanburš og sparnašurinn lķtill mišaš viš vinnuna sem fęri ķ žaš.

Ég sé lķka aš Neytendasamtökin reyndu į žessa samkeppni meš hópśtboši į raforkukaupum įriš 2015.  Žį voru fimm fyrirtęki aš keppa og veršmunur į hęsta og lęgsta verši var um 4,5%.  Eftir śtbošiš fengu žeir tilboš frį einu žessara fyrirtękja upp į 0.65% afslįtt į žeirra gildandi veršskrį.  Žaš segir manni aš žessi svokallaša samkeppni er ķ raun sżndarsamkeppni.

Žaš sem mér finnst sorglegast ķ žessu öllu meš žessa svokallaša samkeppni hérna į Ķslandi er sś stašreynd aš eftir 15 įr eru menn eins og fjįrmįlarįšherrann aš uppgötva aš žessi tilraun meš samkeppni hefur ekki virkaš vel.  Samkeppnin var innleidd ķ tķš Sjįlfstęšisflokksins og Bjarni Benediktsson hefur veriš į žingi allan žann tķma og hefur greinilega sofnaš į veršinum.  Žaš er mjög óvenjulegt aš innleiša svona mikla kerfisbreytingu og sķšan į sér staš engin endurskošun nęstu fimmtįn įrin.

Žaš er alveg ljóst aš žaš žarf aš hrista upp ķ žessu mįli og endurskoša hvaša regluverk og/eša löggjöf žarf aš breyta til aš bśa til alvöru samkeppni.  Žaš veršur aš leyfa žessum orkusölu ašilum aš innleiša nżja tękni viš aflestur.  Žaš opnar svo fyrir fjölmarga möguleika į allskyns žjónustu sem hęgt er aš bjóša uppį.  Žaš geta veriš nżir greišslumįtar, snjallsķmaforrit meš rauntķma notkun, rįšleggingar tengda notkuninni, skilaboš žegar notkuninn fer yfir eša undir vissar stęršir, samanburšur viš ašra og margt annaš sem hjįlpar fjölskyldum aš spara raforkuna og nżta hana į betri hįtt.

Ég vona aš žaš lķši ekki önnur fimmtįn įr įšur en af žessu veršur, eša er kannski betra aš einfalda allt meš einu fyrirtęki sem ętti aš geta žjónustaš alla notendur fyrir minna verš heldur en sjö fyrirtęki meš sjö mismunandi tölvukerfi og kannski sjö sinnum meiri mannforša.

 


Bęta viš athugasemd

Hver er summan af fimm og nślli?
Nota HTML-ham

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband